EDEBİYATNAME

Paylaşmak yücelmektir...

TÜRKÇE TESTLER

EDEBİYAT TESTLERİ

SİTE İÇİ ARAMA

CÜMLENİN TANIMI VE ÖZELLİKLERİ

CÜMLENİN TANIMI VE ÖZELLİKLERİ

 

CÜMLE

Belli kurallara göre sıralanmış bir duyguyu, düşünceyi, dileği, bir oluş ve kılışı ya da haberi tam olarak bir hüküm hâlinde anlatan sözcük veya sözcük gurubuna cümle denir.

Yargı:Cümlede bildirilen duygu, düşünce, bilgi, haber, oluş ya da hükümdür.

Cümlecik: Birden çok yargı bildiren cümlelerde yargılardan her birini içeren söz öbeğidir. Cümleciklerin yüklemleri genellikle fiilimsilerden(eylemsi) oluşur. Cümleler aslında birçok küçük cümlenin bir araya gelerek tek bir yargı ifade etmesidir. Örneğin,Ali geldi. Ali içeri girdi. Ali suyu aldı. Ali suyu döktü.” cümleleri “Ali geldiğinde içeri girerek suyu alıp döktü.” cümlesini oluşturmaktadır.

Cümle anlamı, verilen bir cümlenin anlamını bulup ifade edebilmekle ilgilidir. Yani bir cümleyi aynı anlama gelecek şekilde biraz daha farklı olarak, birkaç değişik ya da yeni kelimeyle söyleyebilmek, cümledeki anlamı bulmak demektir.

Cümle anlamında verilen bir cümlenin anlamca özdeşi, karşıtı veya yerine konulabilecek cümle sorulur. Bu konu için atasözü ve deyimler de sıkça kullanılabilir.

Sınavlarda çıkan cümle anlamıyla ilgili soruları iki grupta değerlendirebiliriz. Birincisi cümlelerin anlamca eşleştirilmesi şeklindedir. Bir bilgi gerektirmeyen bu tür soruların çözümünde cümlelerin ifade ettiği anlamların iyi kavranması gerekir. Kimi zaman ise bu şekilde eşleştirme sorulmaz da cümlede anlatılmak istenenin ne olduğu, sözü edilen düşünceyle hangi cümlenin aynı doğrultuda olduğu veya sözü edilen düşünceyle hangi cümlenin çeliştiği sorulabilir.

Verilen bir cümleyle ilgili soruyu cevaplamadan önce o cümlenin anlamını iyi kavramak gerekir. Bir anlamda cümlenin ana fikrini tespit etmek gerekir. Ancak cümle içerisinde ana fikri tespit ederken kendi kişisel duygu, düşünce ve bilgilerimizin tam aksi ifade edilmiş olsa da kendi düşüncemizi göz ardı ederek tamamen cümlede yer alan ifadelere odaklanmalıyız.

Cümlenin ifade ettiği anlamı daha iyi kavrayabilmek ve yorumlayabilmek için bazı terimleri iyi bilmek gerekir. Bu kavramları kısaca şu şekilde ifade edebiliriz:

 

İYİVEDOĞRUANLATIMINÖZELLİKLERİ

Yalınlık:Anlatımda gösterişe, süse, özentiye ve sanatlı anlatıma yer vermeden sade bir dil kullanılmasıdır. Yalın anlatımda söz gereksiz yere uzatılmaz. Ayrıca gereksiz ayrıntılara yer verilmez. Cümlenin anlamı için kullanılan “sadelik, süssüz anlatım, özentisiz anlatım, sanatsız anlatım” gibi ifadeler hep yalınlıkla ilgilidir.

Duruluk: Cümlede gereksiz sözcüklerin bulunmaması, duygu ve düşüncelerin gerektiği kadar sözcükle anlatılmasıdır.

Özlülük:En az sözcükle anlam yoğunluğu (düşünce derinliği) sağlama özelliğidir.

Açıklık: Anlatımın kolay anlaşılır olması, çeşitli anlamlara gelmemesidir. Anlatımın açık olabilmesi için sözcükler titizlikle seçilmeli ve yerli yerinde kullanılmalıdır. Açık bir cümlede herkesin o cümleden aynı anlamı çıkarması gerekir. Açıklık, bir cümleden bir anlam çıkması özelliğidir.

Akıcılık:Söz veya yazıda dilin takılacağı söyleyiş pürüzlerinin bulunmamasıdır. Sert sessizlerin ve ya benzer hecelerin kullanılmaması özelliğidir. Uzun cümleler, pek çok ekle uzatılan sözcükler, zincirleme tamlamalar, aynı hece ve eklerin sıkça tekrar edilmesi ... akıcılığı bozabilir.

Özgünlük:Nitelikleri bakımından üstün olan, benzeri olmayan, orijinal.

Doğallık (içtenlik): Duygu ve düşüncelerini içinden geldiği gibi verme özelliğidir. Yazının içten ve yapmacıksız bir anlatımla kaleme alınmasıdır.

Ziyaretçiler

3742356
Bugün
Dün
Bu Hafta
Geçen Hafta
Bu Ay
Geçen Ay
Toplam
2070
6672
39290
3663016
116821
159313
3742356

İP'niz: 54.198.134.104
Server Time: 2018-04-20 10:34:57

Arama