EDEBİYATNAME

Paylaşmak yücelmektir...

TÜRKÇE TESTLER

EDEBİYAT TESTLERİ

SİTE İÇİ ARAMA

b) ÖZNEL (SÜBJEKTİF) ANLATIM

b) ÖZNEL (SÜBJEKTİF) ANLATIM

 

 

2) ÖZNEL (SÜBJEKTİF) ANLATIM

Öznel ifadeler, doğruluğu ve yanlışlığı kişiden kişiye değişebilen, bu sebeple kanıtlanamayan, kişiye özgü yani öznel olan, ölçülemeyen, daha çok duyguları ifade eden, tartışmaya ve her türlü yoruma açık olan, bilimsel olmayan yargılardır.

Bence ile başlayan cümleler, öznelanlatımın tipik örneğidir. Öznel yargılı cümlelerde kişi cümleye izlenimlerini, yorumlarını, duygularını, beğenilerini ve kişisel görüşlerini kattığı için  bu tür cümleler, “bence, bana göre” anlamı taşır.

 

KONU İLE İLGİLİ AÇIKLAMALI ÖRNEKLER:

ÖRNEK 1: Yazarın son romanında oldukça etkileyici ifadelere yer verilmektedir. ” Bu cümlenin doğruluğu veya yanlışlığı ispatlanamaz. Çünkü “etkileyicilik” kişiden kişiye değişen bir durum olduğu için sadece söyleyen kişiyi bağlar. Ayrıca cümlenin başına “bence” sözcüğünü getirdiğimizde anlam bozulmuyor.

 

ÖRNEK 2: Bu şiir Akdeniz yöresinde çok sevilmektedir.” Cümleyi incelediğimizde kişiden kişiye değişen bir durum olan “sevmek” eyleminin cümlede kullanıldığını görürüz. Ayrıca cümlenin başına “bence” sözcüğünü getirdiğimizde anlam bozulmamaktadır. Bu sebeple bu cümle öznel yargılı bir cümledir.

 

ÖRNEK 3: Türkiye’nin en güzel şehri İstanbul’dan sonra Aksaray’dır.” Cümleyi incelediğimizde kişiye özgü, göreceli bir kavram olan “güzellik” sözcüğü karşımıza çıkar. Ayrıca cümlenin başına “bence” sözcüğünü getirdiğimizde anlam bozulmamaktadır. Bu sebeple bu cümle öznel yargılı bir cümledir.

 

SINAVLARDA ÇIKMIŞ KONU İLE İLGİLİ AÇIKLAMALI ÖRNEKLER:

 

ÖRNEK ÇIKMIŞ SORU 1)    (2000-ÖSS)

(I) İhtiyar Adam ve Deniz, Ernest Hemingway’a Nobel Ödülü kazandıran romanlarından biri. (II) Psikolojik yanı ağır basan ve sinemaya uyarlanması neredeyse olanaksız görünen bu roman, ünlü bir yönetmence sinemaya uyarlanmış. (III) Filmde, balıkçılıkla geçinen ihtiyar bir adamın yaşamı, ilgi çekici bir biçimde anlatılmış. (IV) Uzun süredir balık yakalayamayan ihtiyar adamın, son kez şansını denediğinde büyük bir balık avlaması ve onu karaya çıkarmak için gösterdiği insanüstü çaba izleyiciyi oldukça etkiliyor. (V) İhtiyar Adam ve Deniz, izlenmeye değer en iyi filmlerden biri.

Yukarıdaki parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde öznellik yoktur?

      A) I.              B) II.           C) III.               D) IV.             E) V.

 

CEVAP)    Seçenekleri incelediğimizde I. cümledeki “İhtiyar Adam ve Deniz” adlı eserin “Ernest Hemingway’a Nobel Ödülü kazandıran romanlarından birinin” olup olmadığı bilgisi nesnel bir yargı olup doğruluğu veya yanlışlığı ispatlanabilir. Hâlbuki diğer seçeneklerdeki bilgilere baktığımızda II. cümledeki “ünlü biri olma”,  III. cümledeki “ilgi çekicilik”, IV. cümledeki “etkileme”, V. cümledeki “en iyi film” ifadeleri kişiden kişiye değişen öznel yargılar olduğu için doğru cevap “A” seçeneğidir.

 

 

ÖRNEK ÇIKMIŞ SORU 2)    (2012-YGS)

(I) Tanpınar’ın yarım kalmış son romanı Ay’daki Kadın bir rüyadan uyanışla başlar ve içinde “rüya” sözcüğünün geçtiği bir cümleyle yarıda kalır. (II) Kitapta en çok yinelenen sözcüktür rüya; roman da adını, edebiyatımızda benzeri az bulunur bir mizahla kurulmuş eşsiz bir rüyadan alır. (III) Tanpınar’ın roman ve şiirlerini yakından tanıyanlar için Ay’daki Kadın’ın baştan aşağı bir rüya dili ve atmosferiyle kurulduğunu söylemek de şaşırtıcı olmayacaktır. (IV) Ay’daki Kadın, daha ilk sayfasından anlaşılacağı gibi okuyucuyu Tanpınar’ın o bilinen dünyasının hazlarına hemen götüren bir roman. (V) Öte yandan, tamamlanmamış kitabın dünyası, çok belirgin düzeltmeleriyle Tanpınar’ın kimi romancı sırlarını ve kararsızlıklarını açığa vuran bir dünya.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde kişisel düşünceye yer verilmemiştir?

      A) I.              B) II.            C) III.            D) IV.            E) V.

 

CEVAP)    Seçenekleri incelediğimizde I. cümledeki “Ahmet Hamdi Tanpınar’ın son romanına ait bilgiler” kişiden kişiye değişmeyen bilgiler olup, doğruluğu veya yanlışlığı ispatlanabilir. Diğer seçeneklere baktığımızda II. cümledeki “eşsiz bir rüya”,  III. cümledeki “şaşırtıcı olma”, IV. cümledeki “hazlarına”, V. cümledeki “açığa vurma” ifadeleri kişiden kişiye değişen öznel yargılar olduğu için doğru cevap “A” seçeneğidir.  

 

Öznel cümleleri varsayım ve olasılık; yorumlama, yakınma, eleştiri ya da beğeni içeren cümleler gibi gruplara ayırmak mümkündür.

a) Varsayım Cümleleri

b) Yorumlama Cümleleri

c) Şaşırma Bildiren Cümleler

d) Beğenme Bildiren Cümleler

e) Öneri Bildiren Cümleler

f) Çaresizlik Bildiren Cümleleri

g) Önyargı Cümleleri

h) Tasarı Bildiren Cümleler

 

 

 

Yusuf ALTINSOY / Türk Edebiyatı- Dil ve Anlatım Öğrt.           www.edebiyatname.com

 

 

 

 

 

 

Ziyaretçiler

3313235
Bugün
Dün
Bu Hafta
Geçen Hafta
Bu Ay
Geçen Ay
Toplam
1383
2228
22883
3265463
75061
134068
3313235

İP'niz: 54.234.190.237
Server Time: 2018-01-21 16:34:04

Arama