EDEBİYATNAME

Paylaşmak yücelmektir...

TÜRKÇE TESTLER

EDEBİYAT TESTLERİ

SİTE İÇİ ARAMA

NESNE VE ÇEŞİTLERİ

NESNE VE ÇEŞİTLERİ

 

 

NESNE

        Cümlede yüklemin bildirdiği bir işten, oluştan, hareketten, durumdan ve dilekten doğrudan etkilenen ögeye nesne denir.

        Nesneler, özne bulunduktan sonra yükleme özne ile birlikte sorulan “ne, neyi, kimi” soruları sorularak bulunur.

  

NOT) İsim cümlelerinde, yüklemi edilgen çatılı cümlelerde ve geçişsiz çatılı fiillerin yüklem olduğu cümlelerde nesne bulunmaz.

 ÖRNEKLER:

    * Küçük çocuklar çok yaramazdır. (Ne, neyi, kimi yaramaz? Cevap yok. Nesne yok.)

    * Evin bütün halıları yıkandı. (Evin ne, neyi, kimi yıkandı? Cevap yok. Nesne yok.)

    * Çok yorgun olan babam sessizce koltuğa oturdu. (Babam ne, neyi, kimi oturdu? Cevap yok. Nesne yok.)

  

       Türkçede “belirtili nesne” ve “belirtisiz nesne” olmak üzere iki çeşit nesne vardır:

  

a) Belirtili Nesne

        Cümlede yüklemin yaptığı işten, oluştan, hareketten, durumdan ve dilekten etkilenen öge olan nesnenin ismin belirtme hali ekini (-i) almış şekline “belirtili nesne” denir.

        Belirtili nesneler, özne bulunduktan sonra yükleme özne ile birlikte sorulan “neyi, kimi” soruları ile bulunur. Nesne insan ise “kimi” sorusunu, insan dışı bir varlık ise “neyi” sorusunu sorarız.

 ÖRNEKLER:

      * Öğretmenimiz seni çağırıyor. (“Öğretmenimiz kimi çağırıyor?” “Seni:  Belirtili nesne” )

      * Ben okuldan gelene kadar halıyı yıkamışlar. (“Onlar neyi yıkamışlar?” “Halıyı:  Belirtili nesne” )

      * Annem anahtarları yine evde unutmuş. (“Annem neyi unutmuş?” “Anahtarları:  Belirtili nesne” )

      * Aksaray halkı başbakanı büyük bir coşkuyla karşıladık. (“Aksaray halkı kimi karşıladı?” “Başbakanı:  Belirtili nesne” )

  

NOT) Nesneler tek sözcükten oluşabildiği gibi birden fazla sözcükten oluşan sözcük gruplarından da oluşabilir.

 ÖRNEKLER:

      * Dünkü olayda Ahmet ile beni suçlu buldular. (“Onlar kimi suçlu buldu?” “Ahmet ile beni:  Belirtili nesne”)

     * Özenle pişirilen yemekleri herkes çok beğendi. (“Herkes neyi çok beğendi?” “Özenle pişirilen yemekleri:  Belirtili nesne”)

     * Hırsızlar evin önündeki arabayı çalmışlar.  (“Hırsızlar neyi çalmışlar?” “Evin önündeki arabayı:  Belirtili nesne”)

 

 

  

b) Belirtisiz Nesne

        Cümlede yüklemin yaptığı işten, oluştan, hareketten, durumdan ve dilekten etkilenen öge olan nesnenin hiçbir hal ekini almamış yani yalın haldeki şekline “belirtisiz nesne” denir.

        Belirtisiz nesneler, özne bulunduktan sonra yükleme özne ile birlikte sorulan “ne” sorusu ile bulunur.

  

ÖRNEKLER:

      * Babam pazardan elma, erik ve portakal almış. (“Babam ne almış?” “Elma, erik ve portakal:  Belirtisiz nesne” )

      * Dünkü yazılıdan hiç kimse yüksek not alamamış. (“Hiç kimse ne alamamış?” “Yüksek not:  Belirtisiz nesne” )

      * Dedem biriktirdiği tüm parayla okul yaptırdı. (“Dedem ne yaptırdı?” “Okul:  Belirtisiz nesne” )

 

 

 

 

 

Yusuf ALTINSOY / Türk Dili ve Edeb. Öğrt.                              www.edebiyatname.com

 

 

 

 

 

 

 

 

Ziyaretçiler

2196845
Bugün
Dün
Bu Hafta
Geçen Hafta
Bu Ay
Geçen Ay
Toplam
3740
2834
21821
2147043
90436
142431
2196845

İP'niz: 54.146.139.201
Server Time: 2017-01-21 21:41:58

Arama

Aksaray'da Hava

Weather data OK.
Aksaray
-3 °C