EDEBİYATNAME

Paylaşmak yücelmektir...

TÜRKÇE TESTLER

EDEBİYAT TESTLERİ

SİTE İÇİ ARAMA

Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatının Genel Özellikleri

 

CUMHURİYET DÖNEMİ TÜRK EDEBİYATI

 

     1923’te cumhuriyetin kurulmasıyla başlayıp günümüze kadar gelen edebiyattır. Düşmanı savaş meydanlarında yenerek bağımsızlığına kavuşan Türk ulusu tam bağımsız bir ülke olabilmek için içerde de yeni savaşlara yeni mücadelelere başlamıştır.

     Uzun süren savaşlar ve eğitim yetersizliği ülkenin geri,  ülke insanının da cahil kalmasına yol açmıştır. Cumhuriyetle birlikte teokratik bir yönetimden demokrasiye geçen ülkemizde birtakım sosyal, siyasi ve kültürel değişmenin sancıları başlamıştır 

     Atatürk ilke ve inkılâpları doğrultusunda yapılan Latin Alfabesine geçiş,  yeni hukuk sistemi, Türk Dil ve Türk Tarih Kurumunun kurulması toplumun aynası kabul edilen edebiyatta da köklü değişimin olmasına yol açmıştır.

     Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatı, Divan edebiyatının terk edilmesinden sonra teşekkül eden Tanzimat, Servet-i Fünun, Fecr-i Ati ve Millî Edebiyat adlarıyla anılan edebiyat tarzları vasıtasıyla oluşturulan zemin üzerine kurulmuştur.

     Cumhuriyet devri edebiyatının ilk dönem eserleri değişen siyasî, sosyal ve kültürel çerçevenin etkilerini taşır.

 

Genel Özellikleri

 

*  Cumhuriyetin ilanıyla birlikte yeni bir kültür oluşturma çabası ortaya çıkmıştır. Bu kültürü oluşturma görevi de aydınlara verilmiştir. Bu dönem eserlerinde, oluşan bu yeni fikirlerin ve kültürlerin edebiyatla halka benimsetil-me çabaları görülmektedir.

*  Bu dönemin yazarları yeni kurulan devletin görüşlerini halka aktarmayı kendilerine vazife bilmişler ve doğrultuda belirli bir tezi savunan eserler yazmışlardır.

*  Milliyetçilik fikrinin yaygın olduğu bu dönemde Anadolu neredeyse kutsal bir toprak olarak algılanmış ve eserler daha çok bu doğrultuda verilmiştir.

*  Bu dönemde gelişen milliyetçiliğin de etkisiyle Atatürk, Kurtuluş Savaşı, Çanakkale Savaşı destanlaştırılmıştır.

*  Cumhuriyet döneminde edebiyatımız İstanbul aydınlarının tekelinden kurtulmaya başlamıştır. İstanbul dışından yani Anadolu’dan pek çok aydın yetişmeye başlamıştır.

*  Yazı diliyle konuşma dili arasındaki fark ortadan kalkmış, dilde sadeleşme çabaları aralıksız sürmüştür.

*  Bu dönemde İstanbul Türkçesi esas alınmaya başlanmıştır.

*  Edebiyatımız bu dönemde toplumcu bir karakter kazanmış, edebiyatta gerçekçi bir anlayış güdülmüştür.

*  Aruzun yerini serbest ölçü hece vezni almış, şiirlerde de günlük konuşma dili kullanılmıştır.

*  Şiirin biçimce daha da serbestleşmesi sağlanmıştır.

*  Şiir, roman, hikaye, deneme ve tiyatro gibi türler gelişmiş, bu türlerde başarılı ürünler verilmiştir.

*  Tiyatro eserlerinde de millî konular işlenmiştir.

*  Öykü ve romanda toplumsal gerçekçilik egemin olmuştur.

*  Şiirde ve düz yazıda toplumun her kesiminden gelen sanatçılar sayesinde konular oldukça genişletilmiştir. Buna bağlı olarak mekânlar da çeşitlilik kazanmıştır.

*  Anadolu’ya daha çok yer verilmiştir. Roman ve hikâyelerde toplum sorunları, gözleme dayanan bir gerçeklikle anlatılmıştır.

*  Kurtuluş Savaşı ve bu dönemdeki toplum hayatı da konu edilmiştir.

*  Bu dönemde uluslar arası düzeyde sanatçı yetişmiştir.

*  Bu dönemden itibaren farklı edebi topluluklar ortaya çıkmaya başlamıştır.

*  Bir yandan halk edebiyatı öte yandan Batı Edebiyatı olmak üzere iki koldan beslenen bu edebiyat iki döneme ayrılır.

 

        1 -  1923’ten    1940 ‘a   kadar  olan  dönem   ( İlk  Dönem )

        2 – 1940 ‘tan  günümüze  kadar  olan  dönem  (Son   Dönem)

 

 

CUMHURİYET DÖNEMİNDE ORTAYA ÇIKAN EDEBİ TOPLULUKLAR

1. Beş Hececiler         

2. İkinci Yeniciler      

3. Toplumsal Gerçekçiler  

4. Hisarcılar                  

5. Birinci Yeniciler (Garipçiler)

6. Yedi Meşaleciler

7. Maviciler

8. Bağımsızlar

 

CUMHURİYET DÖNEMİ TÜRK EDEBİYATI NESRİNİN ÖZELLİKLERİ

1. Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı Nesrine baktığımızda genellikle milli konuların işlendiği görülür.

2. Toplumun içinde bulunduğu psikolojik durum ve ruh hali tüm açıklığıyla eserlere yansıtılmıştır.

3. Eserlerde Batılı anlayışın hakim olduğu görülür. Batıya özenti vardır.

4. Yenilikçi bir düşünceyle eserler kaleme alınmıştır. İnkılaplar dönemi olması hasebiyle eserlerde bu yönde yazılmış. Tezli romanlar, belirli bir düşünceyi benimsetmeyi amaçlayan eserler yoğunluktadır. 

5. Gelenek ve görenekler toplumu bir arada tutan, geçmişle geleceği bağlayan bir olgu olarak eserlerde yer almıştır.

6. Doğa özellikle gezi yazılarında, romanlarda ve hikayelerde önemli bir yer tutar.

7. Eserlerde gerçeklik ön plandadır. Toplumun içinde bulunduğu durum tüm gerçekliğiyle kaleme alınmıştır.

8. Toplumcu bir anlayışla eserler kaleme alınmıştır.

9. Eserlerde sade bir dil kullanılmıştır. Yabancı kelimeler pek kullanılmamıştır.

 

 

 

        Yusuf ALTINSOY / Türk Dili ve Edebiyatı Öğrt.         www.edebiyatname.com

 

 

Ziyaretçiler

3061532
Bugün
Dün
Bu Hafta
Geçen Hafta
Bu Ay
Geçen Ay
Toplam
264
3994
27204
3005755
69356
108050
3061532

İP'niz: 54.145.117.60
Server Time: 2017-11-19 05:09:20

Arama