EDEBİYATNAME

Paylaşmak yücelmektir...

TÜRKÇE TESTLER

EDEBİYAT TESTLERİ

SİTE İÇİ ARAMA

Aşık Veysel ŞATIROĞLU (1894 – 1973)

 

AŞIK VEYSEL ŞATIROĞLU  (1894 – 1973)

 

*  1894’te Sivas’ın Şarkışla ilçesine bağlı Sivrialan köyünde dünyaya gelmiştir. Doğumu ilginçtir. Annesi koyun sağmaya giderken sancısı tutmuş, oracıkta dünyaya getirmiş Veysel’i. İki kız kardeşini çiçek hastalığından kaybeden Aşık Veysel’in sol gözü 7 yaşında yine çiçek hastalığından kör olur. Az gören sağ gözü ise babasının elindeki değneğin yanlışlıkla gözüne değmesi yüzünden kör olur.

*  Şiire meraklı, tekkeyle içli-dışlı biri olan babası, Aşık Veysel’in dertlerini birazcık da olsa unutturacağı umuduyla bir uğraş olsun diye bir saz verir eline. Halk ozanlarından da şiirler okuyup, ezberletir. Böylece kendi kendine çalıp söylemeye başlar. Daha sonra ilk saz derslerini Molla Hüseyinden,  daha sonra ise babasının arkadaşı olan Ali Ağa’dan (Âşık Alâ) almıştır. Onlardan Pir Sultan Abdal, Karaoğlan, Dertli, Rühsati gibi usta ozanları öğrenir.

*  Seferberlik sonlarına doğru “kardeşi Veysel’e bakamaz” düşüncesiyle Veysel’i Esma adında, akrabalarından birini kızıyla evlendirirler. Esma’dan bir kız, bir oğlu olur. Oğlu on günlük iken ölür. Yanlarına aldığı hizmetçi kız karısıyla başka birinin arasını bulur. Karısı Esma evden kaçtığında Veysel’in kucağında altı aylık kızı vardır ve bir süre sonra o da ölür.

*  1931 yılında Sivas Lisesi edebiyat öğretmeni olan Ahmet Kutsi Tecer ve arkadaşlarının kurduğu “Halk Şairlerini Koruma Derneği”  ile düzenledikleri “Halk Şairleri Bayramı” Aşık Veysel’in tanınmasına, Türk Edebiyatı halk aşıkları arasında yer almasın dönmeli rol oynar.

*  Veysel’in tanınmasına yol açan ilk şiiri “Atatürk’tür Türkiye’nin ihyası”... dizesiyle başlayan destan tarzındaki şiiri olur.

*  Gezgin halk şairi geleneğine uyarak 1928 yılından başlayarak yöredeki köy, kasaba ve kentleri dolaşmaya başladı.

*  Arifiye, Hasanoğlan, Çifteler, Kastamonu, Yıldızeli ve Akpınar Köy Enstitüleri’nde saz öğretmenliği yapmıştır.

*  1965 yılında Türkiye Büyük Millet Meclisi, özel bir kanunla Âşık Veysel’e, “Anadilimize ve milli birliğimize yaptığı hizmetlerden ötürü” 500 lira aylık bağlanmıştır.

*  Her yıl Sivas’ın Şarkışla ilçesinde Aşık Veysel adına bir şenlik yapılmaktadır.

*  Aşık Veysel’in Türkçesi yalındır. Arı bir Türkçe kullanır. Yabancı kelimeleri pek kullanmaz. Söz oyunlarına başvurmaz.

*  Çocukluk ve gençlik yıllarında yaşadığı bir yığın olumsuzluğun, yaşama bakışını ve onu nasıl bir küskünlüğe ittiğini şiirlerinde net bir şekilde görürüz.

*  Âşık Veysel’in yaşadığı sosyal çevre köy ile kasaba kültürüne sahip; ekonomik anlamda tarıma ve hayvancılığa dayalıdır. Sanayileşmenin olmadığı bu yerde savaştan yeni çıkmış olmanın da etkisiyle halk yoksul ve perişan bir durumdadır. Ailevi yönden büyük çalkantılar yaşamıştır. Üstelikte gözleri görmemektedir. Aşık Veysel’in yaşadığı bu çevre ve hayat şartları şiirlerinin temel dokusunu oluşturur.

*  Âşık Veysel zaman zaman umutsuzluk ve hiçlik duygusuna kapılsa da , büsbütün yaşama sarılmayı elden bırakmaz. Yaşamı anlama ve anlamlandırma çabası sürekli ağır basar.

*  Âşık Veysel şiirlerinde birlik ve bütünlük mesajları vermiş, toplum-daki düzensizlikleri eleştiren nasihat dolu şiirlere yer vermiştir.

*  Âşık Veysel’in şiirlerinde derin bir insan sevgisi ve hoşgörüyü bulmak mümkündür.

*  Aşık Veysel dili ustalıkla kullanır.

*  Aşık Veysel’in şiir tekniği gösterişsiz ve nerdeyse kusursuzdur.

*  Yaşama sevinciyle hüzün, iyimserlikle umutsuzluk şiirlerinde iç içedir.

*  Doğa, toplumsal olaylar, din ve siyasete ince eleştiriler yönelttiği şiirleri vardır.

ESERLERİ:

Deyişler, Sazımdan Sesler, Dostlar Beni Hatırlasın

Ölümünden sonra Bütün Şiirleri (1984) adıyla eserleri tekrar yayınlandı.

 

 

 

 

Ziyaretçiler

2330166
Bugün
Dün
Bu Hafta
Geçen Hafta
Bu Ay
Geçen Ay
Toplam
3238
5029
13092
2287925
104720
119037
2330166

İP'niz: 54.166.61.50
Server Time: 2017-02-28 16:49:56

Arama

Aksaray'da Hava

Weather data OK.
Aksaray
6 °C