EDEBİYATNAME

Türk Dili ve Edebiyatı Kaynak Sitesi

TÜRKÇE TESTLER

EDEBİYAT TESTLERİ

SİTE İÇİ ARAMA

a) TERKİB-İ BEND

a) TERKİB-İ BENDA

 

TERKİB-İ BEND

 

*  Bentlerle kurulan uzun bir nazım biçimidir.

*  Yaşamdan, talihten şikâyet; felsefi düşünceler, dini, tasavvufi konular ve toplumsal yergilerin işlendiği şiirlerdir.

*  En az beş, en fazla on beş bentten oluşur. Her bent beş ila on beyitten oluşur.

*  Bentlerin kafiye düzeni gazele benzer.

    aa xa xa xa xa xa bb     cc xc xc xc xc xc dd    ee xe xe xe xe xe ff       gg xg xg xg xg xg hh...

*  Her bendin sonunda vasıta beyti denen bir beyit vardır. Her bendin sonundaki vasıta beyiti farklıdır. Bunlar bentlerden ayrı olarak kendi aralarında uyaklanır.

*  Vasıta beytinden bir önceki bende “terkiphane” adı verilir.

*  Edebiyatımızda Bağdatlı Ruhi ve Ziya Paşa bu türün iki önemli şairidir. İkisi de toplumsal konularda yazmıştır.

 

Örnek                     

                             1. BENT

Bir katre içen çeşme-i pür-hûn-ı fenâdan      ---a

Başın alamaz bir dahi bârân-ı belâdan           ---a

 

Âsûde olam dersen eğer gelme cihâna           ---b              Terkiphane

Meydâna düşen kurtulamaz seng-i kazâdan  ---a           

 

Sâbit-kadem ol merkez-i me’mûn-ı rızâda    ---c

Vâreste olup dâire-i havf u recâdan               ---a

 

Dursun kef-i hükmünde terâzû-yı adâlet       ---d

Havfın var ise mahkem-i rûz-ı cezâdan         ---a

                     ………………………..

 

İdrâk-i maâli bu küçük akla gerekmez    ---e           Vasıta

Zîrâ bu terâzû o kadar sikleti çekmez     ---e            Beyiti

 

                       2. BENT

Dehrin ne safâ var acabâ sîm ü zerinde         ---f

İnsan bırakır hepsini hîn-i seferinde              ---f

 

Bir reng-i vefâ var mı nazar kıl şu sipihrin   ---g

Ne leyl ü nehârında ne şems ü kemerinde    ---f                  Terkiphane

 

Seyr etdi havâ üzre denir taht-ı Süleyman   ---h

Ol saltanatın yeller eser şimdi yerinde         ---f

 

Hürr olmak eğer ister isen olma cihânın      ---j

Zevkinde safâsında gamında kederinde       ---f

           ………………..

 

 İnsâna sadâkat yaraşır görsede ikrâh         ---h               Vasıta

Yardımcısıdır doğruların Hazret-i Allah   ---h                   Beyiti

 

Mef û lü   /   me fâ î lü   /   me fâ î lü   /   fe û lün   

                                                                             ( Ziya Paşa)

                                                                                                            

 

 

 

 

Yusuf ALTINSOY / Türk Dili ve Edb. Öğrt.    www.edebiyatname.com

 

 

 

 

 

 

Ziyaretçiler

4338620
Bugün
Dün
Bu Hafta
Geçen Hafta
Bu Ay
Geçen Ay
Toplam
1357
4694
23936
4289056
74054
87803
4338620

İP'niz: 54.162.133.222
Server Time: 2018-10-19 09:11:43

Arama