EDEBİYATNAME

Paylaşmak yücelmektir...

TÜRKÇE TESTLER

EDEBİYAT TESTLERİ

SİTE İÇİ ARAMA

DİVAN (KLASİK) EDEBİYATI SANATÇILARI

DİVAN EDEBİYATININ ÖZELLİKLERİ

 

DİVAN EDEBİYATI(KLASİK EDEBİYAT)

 

13.yy.dan başlayıp 19.yy. sonlarına kadar ve genel olarak saray edebiyatı da diyebileceğimiz bir edebiyattır. Daha çok yüksek zümrenin ve aydın kesimin oluşturduğu “divan” adı verilen eğlence meclislerinde okunan şiirden oluşur. Bu edebiyatın oluşmasında İslam felsefesinin, Fars estetiğinin ve saray çevresinin üçlü bir etkisi vardır. Daha çok Enderun’da eğitim görmüş sanatçıları içine almış ve halktan kopuk bir edebiyat olarak bilinir.

 

Divan Edebiyatının Özellikleri

* Şairler şiirlerini “Divan” adını verdikleri bir kitapta topladıkları için bu edebiyatına “Divan Edebiyatı” denilmiştir.

* Bu edebiyat saraydan destek gördüğü için “saray edebiyatı” da denilmiştir

* 13. yy dan itibaren şair ve yazarlar İslam dininin de etkisiyle Fars- Arap etkisine girmeye başlamıştır.

* Tuyuğ ve şarkı hariç bütün nazım şekil ve türleri Fars edebiyatı aracılığıyla Arap edebiyatından alınmıştır.

*Nazım birimi beyittir bazen tek dize de kullanılır.

*Aruz ölçüsü kullanılmış, bu da Osmanlıcanın oluşmasında etkili olmuştur. Son zamanlarında az da olsa hece kullanılmıştır.

*Tam ve zengin kafiyeler kullanılmış olup daha çok göz için kafiye düşüncesi hakimdir.

*Yardımcı fiiller dışında Arapça ve Farsça kelime ve tamlamalar ağırlıktadır.

*Edebi sanata ve süslü söyleyişe büyük önem vermişleridir.

*Şiirlerin ayrı bir adları yoktur. Genellikle nazım şekline göre isim alır. (gazel, kaside, şarkı..) Kasidede nesip bölümündeki konuya veya kafiyeli sözcüklere göre isim alır. (Su Kasidesi, Bahar Kasidesi)

*Divan edebiyatında amaç, marifeti yani şiir yazmadaki ustalığı göstermektir.

*Saraya ve mutlu azınlığa hitap eder. Halktan kopuk bir edebiyattır. Halkın sorunlarına neredeyse hiç değinmemişlerdir.

*İnanç ve duygu ağırlıktadır. Bu edebiyatın özünde dinde tasavvuf vardır.

* Divan dışında beş mesnevinin toplandığı kitaba “hamse” denilir.

* Şiir nesirden çok kullanılmıştır.

*Şiir müzikten ayrılmıştır.

* Duygu ve düşünceler, kalıplaşmış “mazmun”larla anlatılır. Fikirler ve duygular neredeyse ortaktır. Boyun servi; kaşı keman; çenenin elma; ağzın nokta oluşu her şairde aynıdır.

* Nazım şekil ve türleri kesin sınırlarla birbirinden ayrılmıştır.

*İçerik değil biçim önemlidir. Bu sebeple süse ve estetiğe önem vermişlerdir.

* Divan şairlerinin müstakil dünya görüşleri ve felsefeleri yoktur. Hepsi aynı fikirleri değişik bir biçimde söylemişlerdir.

* Şiirlerde genellikle konu bütünlüğü olmadığı gibi bütün güzelliğine değil parça güzelliğine önem verilir. Kısmen kasidede ama özellikle mesnevilerde konu bütünlüğü vardır.

*Toplumsal olaylar konu olarak işlenmemiştir.

* Divan şairleri Fars edebiyatının üstatlarına yetişmeyi hedefleyip zamanla onları geçtikleri gibi birbirlerine de benzemeye çalışmışlardır. Bundan dolayı nazirecilik geleneği oluşmuştur.

* Şairin kişiliğini ve büyüklüğünü, söyleyiş orijinalliği ve güzelliği sağlar.

* Divan şairi daima aşıktır. Bu aşk onulmaz dert olmakla beraber şair bu dertten memnundur, onlara göre bu derdin dermanı gene bu derdin kendisidir. Hatta zamanla beşerî aşk yerini Allah aşkına bırakır. Bu sebeple âşık mecazî sevgilisine kavuşmak istemez.

*Divan nesri; sade, orta ve süslü nesir olmak üzere üçe ayrılır. Divan nesrinde cümleler uzun, imlasız, süslü ve yer yer iç( seci) kafiyelidir

*Ağırlıklı konular aşk, doğa, şarap, kadın, karamsarlık, ölüm, ayrılık, sevgiliye övgüdür.

* Nazım biçimleri beyitleyazılanlar: Gazel, kaside, mesnevi; bentlerle yazılanlar: rubai, tuyuğ, şarkı, terkib-i bent, terci-i bent, murabba

 

 

         Yusuf ALTINSOY / Türk Dili ve Edb. Öğrt.                www.edebiyatname.com 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ziyaretçiler

3173145
Bugün
Dün
Bu Hafta
Geçen Hafta
Bu Ay
Geçen Ay
Toplam
669
3936
32277
3110527
69039
111930
3173145

İP'niz: 54.90.159.192
Server Time: 2017-12-17 03:58:42

Arama