EDEBİYATNAME

Paylaşmak yücelmektir...

TÜRKÇE TESTLER

EDEBİYAT TESTLERİ

SİTE İÇİ ARAMA

İSTİARE (İĞRETİLEME)

 

 

İSTİARE (İĞRETİLEME)

 

     Teşbihin ana öğelerinden sadece benzeyen ya da kendisine benzetilenle yapılan benzetme sanatına istiare denir. İstiare-lerde ya benzeyen veya kendisine benzetilen vardır.

     İstiare ikiye ayrılır:

  

    a) Açık İstiare:  Sadece kendisine benzetilenle, kuvvetli olan öğe ile yapılan benzetme sanatına  "açık istiare" denir.

 

ÖRNEK 1 :             Vurulup alnından, uzanmış yatıyor.

                                  Bir ihlal uğruna ya Rab ne güneşler  batırıyor.

    1- Benzeyen : askerler (verilmemiş)
    2- Kendisine benzetilen :
güneş


        ( “güneş gibi büyük yüce asker” benzetmesinde “askerler” “güneşe” benzetilmiş; fakat benzeyen yani zayıf öğe olan “askerler” dizede verilmediği için açık istiare sanatı yapılmıştır. Dizelerde sadece kuvvetli öğe olan “güneş” verilmiş. )

 

ÖRNEK 2 :          İki kapılı bir handa

                              Gidiyorum gündüz gece

    1- Benzeyen : dünya (verilmemiş)
    2- Kendisine benzetilen :
iki kapılı han

 

       ( Burada “iki kapılı han gibi girilip çıkılan dünya” benzetmesinde “iki kapılı han” “dünyaya” benzetilmiş. Şiirde sadece kendisine benzetilen  öğe olan “iki kapılı han” verilmiş, benzeyen öğe olan “dünya” verilmemiş. Bu sebeple açık istiare sanatı yapılmıştır.)

 

ÖRNEK 3 :          Kendini gül yetiştirmeye adamış insan

                              Bahçe yapmış okulu uğraşıyordu her an

    1- Benzeyen : öğrenciler (verilmemiş)
    2- Kendisine benzetilen :
gül


     ( Burada “gül gibi değerli, güzel öğrenci” benzetmesinde “öğrenci” “güle” benzetilmiş. Şiirde sadece kendisine benzetilen yani anlamca kuvvetli öğe olan “gül” verilmiş, benzeyen yani anlamca zayıf öğe olan “öğrenciler” verilmemiş. Bu sebeple açık istiare sanatı yapılmıştır.)

 

     b) Kapalı İstiare: Yalnız benzeyenle, zayıf olan öğe ile yapılan benzetme sanatına "kapalı istiare" denir.

 

ÖRNEK 1 :          Pençelerin salmış düşman göğsüne

                              Mehmedim hiç aldırmıyor süsüne

    1- Benzeyen : asker, Mehmetçik  

    2- Kendisine benzetilen : aslan (verilmemiş)

     ( Burada “aslan gibi güçlü asker” benzetmesinde “asker” “aslana” benzetilmiş. Benzeyen yani zayıf öğe olan “asker” dizede verilirken, kendisine benzetilen yani kuvvetli öğe olan  “aslan” dizelerde verilmemiş. Bu sebeple kapalı istiare sanatı yapılmıştır.)

 

 ÖRNEK 2 :           Kıvrılan, doğrulan, uzadıkça uzayan yollar

                                Akıtarak zehrini, yarimi gurbete yollar

    1- Benzeyen : yol
    2- Kendisine benzetilen :
yılan (verilmemiş)

 

     ( Burada  “yol gibi kıvrılan yılan” benzetmesinde “yol” “yılana” benzetilmiş. Benzeyen yani zayıf öğe olan “yol” dize-de verilirken, kendisine benzetilen öge olan  “yılan” dizelerde verilmemiş. Bu sebeple kapalı istiare sanatı yapılmıştır.)

 

ÖRNEK 3 :          Ak gerdanı çifte benli

                              Yükseklerde uçuyor gönlü

   1- Benzeyen : gönül
   2- Kendisine benzetilen :
kuş
(verilmemiş)

 ( Burada  “gönül” “kuşa” benzetilmiş. Şiirde sadece benzeyen öğe olan “gönül” verilmiş. Kendisine benzetilen yani kuv-vetli öğe olan “kuş” dizede verilmemiş. Bu sebeple kapalı istiare sanatı yapılmıştır.)

 

 

ÖRNEK 4 :          Yaralı gönülden damlar gibidir gül

                              Acıyla aşkını ilan eder bülbül

    1- Benzeyen : gül
    2- Kendisine benzetilen :
kan
(verilmemiş)

( Burada  “kan gibi kırmızı gül” benzetmesinde “gül” “kana” benzetilmiş. Benzeyen yani zayıf öğe olan “gül” dizede verilirken, kendisine benzetilen yani kuvvetli öğe olan  “kan” dizelerde verilmemiş. Bu sebeple kapalı istiare sanatı yapılmıştır.)

 

 

Yusuf  ALTINSOY / Türk Dili ve Edb. Öğrt.             www.edebiyatname.com

 

 

 

Ziyaretçiler

2784828
Bugün
Dün
Bu Hafta
Geçen Hafta
Bu Ay
Geçen Ay
Toplam
1331
1689
4922
2763702
49453
70665
2784828

İP'niz: 54.145.92.172
Server Time: 2017-08-22 09:30:22

Arama

Aksaray'da Hava

Weather data OK.
Aksaray
20 °C