EDEBİYATNAME

Türk Dili ve Edebiyatı Kaynak Sitesi

TÜRKÇE TESTLER

EDEBİYAT TESTLERİ

SİTE İÇİ ARAMA

TEŞHİS (KİŞİLEŞTİRME) SANATI

 

 

TEŞHİS (KİŞİLEŞTİRME) SANATI

         İnsana özgü niteliklerin başka cansız varlıklarla ve insan dışındaki canlılara aktarılmasına, onlara kişilik kazandırıl-masına “teşhis”; onların konuşturulmasına da “intak” denir. İntak sanatının bulunduğu her yerde teşhis sanatı da vardır. Masallar ve fabller, teşhis ve intak sanatına an çok rastlanan türlerdir.

 

ÖRNEK 1 :          Toros dağlarının üstüne            

                              Ay un eledi bütün gece  

 

    ( Yukarıdaki dizelerde “un eleme” işi insana ait bir özellik iken cansız bir varlık olan “aya” verilmiştir. Yani “ay” kişileştirilmiştir. Böylece teşhis (kişileştirme) sanatı yapılmıştır. )

 

ÖRNEK 2 :          Gökyüzü onun ölümüne ağladı  

                              Gözyaşı döktü, yüreğini dağladı

 

     ( Yukarıdaki dizelerde “ağlama gözyaşı dökme, yüreğini dağlama” işi insana ait bir özellik iken cansız bir varlık olan “gökyüzüne” verilmiştir. Yani “gökyüzü” kişileştirilmiştir. Böylece teşhis (kişileştirme) sanatı yapılmıştır. )

 

 ÖRNEK 3 :        Kurnaz tilki sesini yumuşatarak, ona

                             Dedi ki: ”Kardeşçiğim artık dostuz;

                             Müjde getirdim sana in de öpüşelim;

                             Barış oldu hayvanlar arasında.”

 

     ( Yukarıdaki dizelerde “konuşma” işi insana ait bir özellik iken hayvan olan “tilkiye” verilmiştir. Böylelikle “tilki” kişileştirilmiştir. Yani teşhis sanatı yapılmıştır Aynı zamanda tilki konuşturulduğu için intak sanatı yapılmıştır. )

 

 ÖRNEK 4:           Yüce dağlar birbirine göz eder,

                                Rüzgar ile mektuplaşır, naz eder

                                Gahi duman bürür, gahi yaz eder

                                Dereli, tepeli, köşeli dağlar

 

      ( Yukarıdaki dizelerde “göz etme,mektuplaşma, naz etme” işi insana ait bir özellik iken cansız bir varlık olan “dağlara, rüzgara” verilmiş, “dağlar, rüzgar” kişileştirilmiştir. Böylece teşhis (kişileştirme) sanatı yapılmıştır. )

 

 

Yusuf  ALTINSOY / Türk Dili ve Edb. Öğrt.                       www.edebiyatname.com

 

 

Ziyaretçiler

4328447
Bugün
Dün
Bu Hafta
Geçen Hafta
Bu Ay
Geçen Ay
Toplam
694
4475
13763
4289056
63881
87803
4328447

İP'niz: 54.92.160.119
Server Time: 2018-10-17 03:14:16

Arama