EDEBİYATNAME

Paylaşmak yücelmektir...

TÜRKÇE TESTLER

EDEBİYAT TESTLERİ

SİTE İÇİ ARAMA

TELMİH SANATI (HATIRLATMA)

 

 

TELMİH SANATI (HATIRLATMA)

       Bir mısrada veya cümlede geçmişte yaşanmış olan, herkesçe bilinen bir olayı, bir inancı, bir şahsı veya yaygın bir atasözünü, nükteyi, fıkrayı hatırlatmaya telmih denir. Telmih edilen şey uzun uzadıya ayrıntılarıyla açıklanmaz, bir iki sözcükle anımsatılır. Telmihin başarılı olması için okuyucunun dolaylı anlatıma konu olan düşünceyi kolayca anlaya-bilmesi gerekir. Divan edebiyatında özellikle dinsel öyküler, din büyükleri ile kahramanları, Kur’an ayetleri ve mesnevi kahramanları telmih konusu olmuştur.

 

ÖRNEK 1:            Ne büyüksün ki kanın kurtarıyor Tevhidi

                               Bedrin aslanları ancak bu kadar şanlı idi.

 

      ( İkinci dizede Peygamber Efendimizin katıldığı savaşlardan olan  Bedir Savaşı’na telmih yapılmıştır.)

 

ÖRNEK 2:        Gökyüzünde İsâ ile

         Tur dağında Musâ ile

         Elindeki asâ ile

         Çağırayım Mevlam seni      (Yunus Emre)

,

       (Birinci dizede “Hz. İsa’nın göğe çıktığı inancı”na, ikinci dizede “Hz. Musa’nın Tur-ı Sinâ dağında Tanrıyla konuş-ması” olayına ve üçüncü dizede de “Hz. Musa’nın yere atınca yılan olan asasıyla gösterdiği mucizelere” telmih vardır).

 

ÖRNEK 3:            Vefasız Aslı’ya yol gösteren bu

                                Kerem’in sazına cevap veren bu

                                Kuruyan gözlere yaş gösteren bu

                                Sızmadı toprağa çoban çeşmesi

   

      ( Aslı ile Kerem arasındaki aşkı anlatan Kerem ile Aslı hikayesi edebiyatımızın önemli halk hikayelerinden biridir. Bu dörtlükte şair, “Aslı” ve “Kerem” isimlerini zikrederek bu “Kerem ile Aslı” hikayesine telmih yapmıştır. )

 

ÖRNEK 4:        Vahdetin şarabından

         Bir cür’a nûş edeyim

         Enel-Hak çağırıban

         Dara gireyin Mevla

 

      ( Bu dörtlükte tasavvufta yüksek bir makama ermiş olan Hallac-ı Mansur’un Enel-Hak (Ben Allah’ım) demesi üzerine dar ağacında asılması olayına telmih yapılmıştır.)

 

ÖRNEK 5:           Yar sana

                        Çağlar sular yarsana

                         Çünkü Ferhat’ım dersin

                         Bulunmaz mı yar sana” 

 

      ( Bu manide Ferhat’tan bahsediliyor. Ferhat’ın sevgilisi uğruna dağları yararak su getirmeye çalıştığı herkesçe bilinen bir olaydır. Bu manide bu olaya telmih yapılmıştır. )

 

 

Yusuf  ALTINSOY / Türk Dili ve Edb. Öğrt.                       www.edebiyatname.com

 

 

Ziyaretçiler

2193310
Bugün
Dün
Bu Hafta
Geçen Hafta
Bu Ay
Geçen Ay
Toplam
205
2834
18286
2147043
86901
142431
2193310

İP'niz: 54.167.156.247
Server Time: 2017-01-21 02:04:12

Arama

Aksaray'da Hava

Weather data OK.
Aksaray
-1 °C