EDEBİYATNAME

Paylaşmak yücelmektir...

TÜRKÇE TESTLER

EDEBİYAT TESTLERİ

SİTE İÇİ ARAMA

TARİZ (İRONİ, İĞNELEME, SİTEM) SANATI

 

 

TARİZ (İRONİ, İĞNELEME, SİTEM) SANATI

      Birini küçük düşürmek ve onunla alay etmek amacıyla sözün ya da kavramın gerçek ve mecaz anlamı dışında büsbütün tersini kastetmektedir.

 

ÖRNEK 1:            Bize kafir demiş müfti efendi.

                              Tutalım ben ona diyem müselman

                              Varıldıkta yarın rûz-ı mahşerde

            İkimiz de çıkarız anda yalan

 

     (Bu dörtlüğün ikinci dizesinde şair sanki kendisine hakaret eden müftüye iltifat ediyormuş gibi görünse de son dörtlükte tariz (iğneleme) yoluyla müftüye aslında hakaret etmektedir. Bu da tariz sanatına güzel bir örnektir.)

 

ÖRNEK 2:            Üç parmak noksan ölçersen kile

                               Dört kuruşa sekiz kurüş kat hile

                               Tatlı söz konuşma bir kimse ile

                               Hilekarlık boş sanattır usanma

 

      ( Bu dizelerde övülen şeyler aslında tariz (iğneleme) yoluyla kınanmaktadır, ayıplanmaktadır. )

 

ÖRNEK 3:            Bir nasihatim var zamana uygun

                               Tut sözümü yattıkça yat uyanma

                               Meşhur bir kelam: “Sen kazan, sen ye.”

                               El için yok yere ateşe yanma

 

      ( Bu dizelerde şair boş yatmanın, hiçbir şey yapmamanın iyi bir şey olduğunu söylarken aslında tariz (iğneleme) yoluyla böyle yapanları kınamaktadır, ayıplamaktadır. Bu şekilde tariz sanatı yapılmıştır. )

 

ÖRNEK 4:            Aferin oğlum Ahmet,

                               Bu yolda devam et!

                               Herifoğlu Sen Mşel’de koyuvermiş sakalı

                               Neylesin bizim köyü,

                               Nitsin Mahmut Makal’ı.  ( B. Rahmi Eyüboğlu)

 

      ( Bu dizelerde Ahmet, Fransa’ya gidince köyünü, ülkesini unutmuş; gününü gün etmeye başlamıştır. Şair, oğlunun bu tutumunu sanki iyi bir şey yapmış gibi överek anlatmaktadır. Halbuki şair burada Ahmet’i bu davranışını tariz (iğneleme) yoluyla kınamaktadır. )

 

ÖRNEK 5:        Bir yetim görünce döktür dişini

         Bozmaya çabala halkın işini

         Günde yüz adamın vur kır dişini

         Bir yaralı sarmak için yeltenme        (Huzuri)

 

      ( Bu dizelerde övülen şeyler aslında toplumda hoş görülmeyen, istenmeyen şeyler. Şair bunları överken aslında yermektedir yani tariz (iğneleme) yoluyla kınamaktadır, ayıplamaktadır. Bu şekilde tariz sanatı yapılmıştır. )

 

 

Yusuf  ALTINSOY / Türk Dili ve Edb. Öğrt.                       www.edebiyatname.com

 

 

Ziyaretçiler

3173154
Bugün
Dün
Bu Hafta
Geçen Hafta
Bu Ay
Geçen Ay
Toplam
678
3936
32286
3110527
69048
111930
3173154

İP'niz: 54.90.159.192
Server Time: 2017-12-17 04:01:24

Arama