EDEBİYATNAME

Paylaşmak yücelmektir...

TÜRKÇE TESTLER

EDEBİYAT TESTLERİ

SİTE İÇİ ARAMA

LEFF-Ü NEŞİR (TOPLAYIP DAĞITMA) SANATI

 

 

LEFF-Ü NEŞİR (TOPLAYIP DAĞITMA) SANATI

 

      Birinci mısrada iki veya daha fazla kavramı verdikten sonra ikinci mısrada bu kavramlarla ilgili olan veya bu kavram-ların açıklaması olan hususları benzerlik veya karşıtlık ilgileriyle yer vermeye leff-ü neşr sanatı denir.

      Leff-ü neşr sanatını dizelerden çıkarabilmek için sözcükler arasındaki anlam ilgilerini çok iyi sezebilmek gerekir. Biraz dikkat edilirse çok rahat bulunabilir.

      Leff-ü Neşr sanatı iki şekilde yapılır:

 

a) Mürettep (Düzenli) Leff-ü Neşr: Birinci mısradaki sözcüklerin sırası, ikinci mısradaki sözcüklerin sırası ile aynı ise buna düzenli leff-ü neşr sanatı denir.

 

ÖRNEK 1:          Sen bana en sadık bir arkadaştın

                             Gönlümde ateştin, gözümde yaştın

                             Ne diye tutuştun, ne diye taştın

                             Beni kıskandırıp kırmalı mıydın?

 

       ( Dörtlükte yer alan “ateş- tutuşmak” , “yaş- taşmak” sözcükleri birbirleriyle alakalıdır. İkinci ve üçüncü dizelerde aynı yazılış sırasına göre verildiği için düzenli leff-ü neşr sanatı yapılmıştır. )

 

ÖRNEK 2:          Hz.Ebubekir, Hz. Ömer ve Hz. Ali

                             Sıdk, adalet ve şecaat ile şöhret bulmuşlardır

                            

       ( Beyitte yer alan “Hz. Ebubekir - Sıdk, Hz. Ömer - Adalet, Hz. Ali - Şecaat” sözcükleri birbirleriyle alakalıdır. Birinci ve ikinci dizelerde aynı yazılış sırasına göre verildiği için düzenli leff-ü neşr sanatı yapılmıştır. )

 

ÖRNEK 3:          Aşk derdiyle hoşem el çek ilacımdan tabib

                             Sunma derman kim helakim zehr-i dermanındadır

                            

       ( Beyitte yer alan “dert - derman, ilaç - zehir” sözcükleri birbirleriyle karşıt anlamlı olarak alakalıdır. Birinci ve ikinci dizelerde aynı yazılış sırasına göre verildiği için düzenli leff-ü neşr sanatı yapılmıştır. )

 

ÖRNEK 4:          Biz denizde kaptan, ovada çiftçi, şehirde esnaf olan,

                             Biz gemi yürüten, tarla süren, alış-verişyapan.

        ( Beyitte yer alan “deniz, kaptan – gemi” , “ova, çiftçi – tarla” , “alışveriş - esnaf” sözcükleri birbirleriyle alakalıdır. Birinci ve ikinci dizelerde aynı yazılış sırasına göre verildiği için düzenli leff-ü neşr sanatı yapılmıştır. )

 

 

 

 

 

b) Müşevveş (Düzensiz) Leff-ü Neşr: Birinci mısradaki sözcüklerin sırası, ikinci mısradaki sözcüklerin sırası ile aynı değil ise ayni karışık ise buna düzensiz leff-ü neşr sanatı denir.

 

ÖRNEK 1:             Bahçıvangüller dikmiş

                                Dikeniylebahçeye               

 

        ( Beyitte yer alan “bahçıvan – bahçe, gül - diken” sözcükleri birbirleriyle alakalıdır. Birinci ve ikinci dizelerde aynı yazılış sırasına göre verilmediği için düzensiz leff-ü neşr sanatı yapılmıştır. )

   

ÖRNEK 2:             Ben toprak olayım sen bulut

                                Bana yağmur ver sana gül vereyim               

 

        ( Beyitte yer alan “Toprak – gül, bulut - yağmur” sözcükleri birbirleriyle alakalıdır. Birinci ve ikinci dizelerde aynı yazılış sırasına göre verilmediği için düzensiz leff-ü neşr sanatı yapılmıştır. )

 

ÖRNEK 3:             Deli eder insanı bu deniz, bu gökyüzü

                                Göz kırpar yıldızlar, türkü söyler balıklar               

 

        ( Beyitte yer alan “deniz – balıklar, gökyüzü - yıldızlar” sözcükleri birbirleriyle alakalıdır. Birinci ve ikinci dizelerde aynı yazılış sırasına göre verilmediği için düzensiz leff-ü neşr sanatı yapılmıştır. )

 

ÖRNEK 4:             Deliler merdiven dayamış gökyüzüne

                                Yerdekiakıllılar çıkmaya çalışır

                                Kimi giyerbeyazları döner özüne

                                Kimi de kapkara bir hayatı çıkarır

                               

        ( Beyitte birinci ve ikinci dizelerde yer alan “deliler – akıllılar, gökyüzü - yer” sözcükleri birbirleriyle üçüncü ve dördüncü dizelerdeki “giymek – çıkarmak, beyaz – kapkara” sözcükleri karşıt anlamlı olarak birbirleriyle ilgilidir. Bu birbirleriyle ilgili olan sözcükler aynı yazılış sırasına göre verilmediği için her iki sözcük grubu arasında düzensiz leff-ü neşr sanatı yapılmıştır. )

 

 

Yusuf  ALTINSOY / Türk Dili ve Edb. Öğrt.                       www.edebiyatname.com

 

 

Ziyaretçiler

2645963
Bugün
Dün
Bu Hafta
Geçen Hafta
Bu Ay
Geçen Ay
Toplam
335
1946
11126
2618503
51349
104631
2645963

İP'niz: 54.224.19.6
Server Time: 2017-06-23 08:43:29

Arama

Aksaray'da Hava

Weather data OK.
Aksaray
19 °C