EDEBİYATNAME

Paylaşmak yücelmektir...

TÜRKÇE TESTLER

EDEBİYAT TESTLERİ

SİTE İÇİ ARAMA

CİNAS SANATI

 

 

CİNAS SANATI

 

        Ses bakımından (okunuş ve yazılışları) aynı veya birbirine çok yakın, banzer; fakat anlamları ayrı olan kelimelerin şiirde bir arada kullanılmasına cinas denir. Genellikle cinaslı kafiye olarak kullanılır. Sesteş kelimeler cinas için en uygun olanlardır.Cinas başarılı kullanıldığı takdirde güzel bir fikir oyunudur. Bu sanat daha çok mani ve hoyrat türünde kullanılır.

      Cinas yapılan kelimelerin dört yönden -ki buna vücûh-ı erbaa denir- uygun, aynı olmasına gerekir. Tam bir cinasta, 

      1- Cinası meydana getiren kelimelerin harflerinin,              3- Bu harflerin sayılarının,
      2- Harflerin sıralarının,                                                         4- Bu harflerin ve harekelerinin aynı, uygun olması gerekir.

ÖRNEK 1:                    Niçin kondun a bülbül
                                       Kapıdaki asmaya

                                       Be yârimden vazgeçmem
                                       Götürseler asmaya

 

      ( Görüldüğü üzere “asmaya” sözcüğü hem yazılış, hem okunuş, hem harf sırası, hem sayı ve hem de hareke bu iki kelimede aynıdır. Yazılışları aynı anlamları farklı olan bu sözcükler arasında cinas sanatı vardır.)

 

ÖRNEK 2:                     Dönülmez akşamın ufkundayız, vakit çok geç
                                        Bu son fasıldır ey ömrüm nasıl geçersen geç
       
 (Yahya Kemâl)
                                                        

       ( Görüldüğü üzere “geç” sözcüğü her iki dizede de yazılışları aynı anlamları farklı olarak verilmiştir. Bu şekilde bu sözcükler arasında cinas sanatı vardır.)

 

ÖRNEK 3:                    Ey kimsesizler, el veriniz kimsesizlere
                                       Onlardır ancak el verecek kimse sizlere
    (Yahya Kemâl)
                                                    

      ( Bu beyitte “kimsesizlere” sözcüğü hem yazılış, hem okunuş, hem de harf sırası itibariyle iki kelimede de aynıdır. Ya-zılışları aynı anlamları farklı olan bu sözcükler arasında cinas sanatı vardır.)

 

 ÖRNEK 4:                    Zülfü sünbül haddi gül cânâneden düştüm cüdâ
                                        Kimse bilmez âh bir kim cânâ neden düştüm cüdâ


      ( Bu beyitte “cananeden düştüm cüda” sözcüğü hem yazılış, hem okunuş, hem de harf sırası itibariyle iki kelimede de aynıdır. Yazılışları aynı anlamları farklı olan bu sözcükler arasında cinas sanatı vardır.)

        

ÖRNEK 5:                     Kısmetindir gezdiren yer yer seni

                                        Arşa çıksan da bu akıbet yer yer seni.

 

( Bu beyitte “yer seni” sözcüğü hem yazılış, hem okunuş, hem de harf sırası itibariyle iki kelimede de aynıdır. Yazılışları aynı anlamları farklı olan bu sözcükler arasında cinas sanatı vardır.)

 

 

Yusuf  ALTINSOY / Türk Dili ve Edb. Öğrt.                       www.edebiyatname.com

 

 

Ziyaretçiler

2779628
Bugün
Dün
Bu Hafta
Geçen Hafta
Bu Ay
Geçen Ay
Toplam
1689
2593
15926
2745826
44253
70665
2779628

İP'niz: 54.166.205.242
Server Time: 2017-08-19 20:31:31

Arama

Aksaray'da Hava

Weather data OK.
Aksaray
14 °C