EDEBİYATNAME

Paylaşmak yücelmektir...

TÜRKÇE TESTLER

EDEBİYAT TESTLERİ

SİTE İÇİ ARAMA

RÜCÛ SANATI

 

 

RÜCÛ

 

         Rücûnun sözlük anlamı “dönme, geri dönme; cayma, sözünden dönme ve sözünü geri almadır.” Bir edebî sanat olarak söylenen, ifade edilen bir duygu ve düşünceden dönmüş, vazgeçmiş görünerek, yeni görüş ve ifadelerler aynı duygu veya düşünceyi anlam yönünden daha da güçlendirmeye denir. Yani, rücû sanatı; önceden söylenen sözü (duyguyu, düşünceyi) reddetme, ondan vazgeçme anlamına gelmez. Aksine, söylenen sözün arzu edilen etkide olmadığını düşünen sanatçı, o söze canlılık, parlaklık vermek ve etkiyi daha da arttırmak için geri döner. (Şair, ilk söylediği sözden, -duygu ve düşünceden-) rücû ettiğini, döndüğünü “yok, değil, yok öyle değil, hata ettim” vb. kelimelerle belirtir.

 

ÖRNEK 1:                             Makber, makber değil bir türbe

                                                  Türbe değil bir mâbed

                                                  Mâbed değil bir küre

                                                  Küre değil bir fezâ-yı bî-intihâ olmalıydı        (Abdülhak Hamid Tahran)

 

      ( Makber : Mezar     Fezâ-yı bî-intihâ : Sonsuz uzay       İntihâ : Nihayet, son, bitme)

      (Rücû, heyecan ağırlıklı bir sanat olduğundan şairin ruhunda başlayan dalgalanmaya paralel olarak söylenilen sözler de değişmeye başlar ve ard arda gelen heyecan dalgaları bir önceki dalgaların üzerini örter, yani duygu ve düşünceler söyletir. Heyecan dalgaları genelde hafiften şiddetliye doğru gittiğinden, bu sanatta son söylenilenler önce söylenenlerden daha etkilidir. )

 

ÖRNEK 2:                             Kaddin libâs-ı sürh ile âfet değil midir

                                                  Âfet değil kızılca kıyâmet değil midir           (Neylî)

                                                                        

        ( “Ey sevgili, senin o servi gibi uzun boyun, giyindiğin kırmızı elbiseyle bir âfet değil midir; yok âfet değil - âfetin lafı mıdır- kızılca kıyamet değil midir.”  Yani şair burada  “ Sen ilk hâlinle bir âfet gibisin- ama o da ne, hayır sadece bir âfet değil kıyametler koparan bir haldesin, kızılca kıyametsin.” Diyerek ilk söylediğinden vazgeçerek daha kuvvetli bir öğeye yer vermiş, rücu sanatı yapmıştır.)

 

 

Yusuf  ALTINSOY / Türk Dili ve Edb. Öğrt.                       www.edebiyatname.com

 

 

Ziyaretçiler

2645563
Bugün
Dün
Bu Hafta
Geçen Hafta
Bu Ay
Geçen Ay
Toplam
1881
1524
10726
2618503
50949
104631
2645563

İP'niz: 54.145.69.236
Server Time: 2017-06-22 22:26:01

Arama

Aksaray'da Hava

Weather data OK.
Aksaray
17 °C