EDEBİYATNAME

Paylaşmak yücelmektir...

TÜRKÇE TESTLER

EDEBİYAT TESTLERİ

SİTE İÇİ ARAMA

PARAGRAFIN YAPISI

 

PARAGRAFIN YAPISI 

 

* Paragraf, bir ana düşünce ve bu düşünceyi destekleyen yan düşüncelerden oluşur.

* Her bir cümle kendisinden önce ve sonra gelene dil ve düşünüş yönünden bağlanmalıdır.

 

a. GİRİŞ:

 

* Paragrafın ilk cümlesi genellikle açıklamaya, geliştirmeye, desteklemeye gerek duyar.

* Giriş cümlesi başına bağlayıcı öğe (de, öyle ki, ise, bunun bir nedeni de vb) almaz.

* Giriş cümleleri genel anlamlıdır.

* Genellikle konunun özü giriş cümlelerinde yer alır. Bu sebeple ana düşünce çoğunlukla giriş cümlelerinde bulunur.

* Kendisinden sonraki her cümle, dil ve düşünce yönünden giriş cümlesine bağlıdır.

* Giriş cümlelerinde bir cümleyi önceki cümleye bağlayan “bağlayıcı öğeler” bulunmaz. “Fakat, ama,lakin, ancak, yalnız, çünkü, yani, oysa,n ne var ki, bu nedenle, şöyle ki, halbuki, kısacası,…” bağlaçlarına yer verilmez.

* Giriş cümlesi kendinden önceki bir yargının varlığını hissettirmez; çünkü daha önce söylenen bir şey yoktur.

 

ÖRNEK:

 Aşağıdakilerden hangisi bir yazının ilk cümlesi olmaya en uygundur?

A) Yeni öykücüler arasında Türkçeyi bütün güzelliği ile kullananlar var.

B) Başka öykülerini de dergilerde okumuştum ama bunu hepsinden güzel buldum.

C) Bunda, tiplerin çok canlı, öykülerin otobiyografik olmasının da etkisi var.

D) Bir bakıma bu son iki kitabı birer dil olayı olarak değerlendirilmelidir.

E) Birçok yeni öykücünün, buna gereğinden fazla önem verdiğini gördük.

 

ÇÖZÜM:  Doğru cevap “A” seçeneğidir. Çünkü diğerlerin-de kendisinden önceki bir düşüncenin varlığını gösteren bağlaç vardır.

 

 

b. GELİŞME:

 

* Giriş bölümünden sonra gelen cümleler, giriş bölümündeki bu açıklamayı destekleme, birbirine anlamca bağlı olarak verme amacıyla sıralanır.

* Girişte ele alınan konu açıklanmış, tartışılmış, betimlenmiş ve öykülenmiştir.

* Gelişmeyi oluşturan cümleler, dil ve düşünce yönünden kendisinden önceki ve sonraki cümleye bağlıdır.

* Gelişme cümleleri ana düşüncenin belirginleşmesini sağla-yan yardımcı düşünceleri içerir.

* Konu bütün ayrıntılarıyla bu bölümde açıklanır.

* Konu ile ilgili örneklere bu bölümde yer verilir.

 

c. SONUÇ:

 3* Paragrafın en can alıcı, en etkili bölümü burasıdır.

* Paragrafın sonuna gelen cümle daha kesin yargılıdır.

* Sonuç bölümü çoğu kez, kendinden önceki düşünceleri açıklayan, özetleyen bir nitelik taşır. 

* Genellikle “kısacası, demek ki, yani, böylece, sonuç olarak, öyleyse…” gibi özet anlamı taşıyan bağlaçlarla tamamlanır.

* Konunun bitiş cümlesi yer alır. Yazar bu bölümde düşüncelerini derleyip toparlar ve bir sonuca bağlar.

* Konuyu özetleyici özelliğinden dolayı ana düşünce çoğunlukla sonuç cümlelerinde bulunur.

 

ÖRNEK:

 İnsanın doğayla savaşımında korkunun rolü yansımaz. Önemli olan, bu insanca duyguyu iyi değerlendirebilmektir. Nasıl ki  kullanılması bilinmeyen bir silah bazen geri tepip büyük zararlara yol açabiliyorsa, korku da  denetim altında tutulmayıp kendi başına bırakılırsa sonuç hiç kimse için iyi olmaz. Korkalım; ama neden, niçin korktuğumuzu bilelim. Korkuya yenilme kaygısının tutsağı olmayalım.

Bu parçanın sonuna düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilemez?

A) Korkuyla birlikte yaşamayı öğrenelim.

B) Korkudan, uygun biçimde yararlanmaya çalışalım.

C) Korkunun, toplumu değişik yönlerden etkilediğini unut-mayalım.

D) Korkuyu bir engel değil, bir araç olarak görelim.

E) Korkumuzun nedenini öğrenip ona göre davranalım.

 

ÇÖZÜM:

Parçada korkuyla yaşamın sadeliğinden, bu duyguyu iyi değerlendirmenin gerekliğinden söz edilmektedir. Bu parçanın sonuna A,B,D,E seçeneklerindeki ifadeler getirilebilir. Fakat korkunun toplum üzerindeki değişik etkilerinden söz edilmediği için E’deki ifade ile tamamlanması uygun olmaz.

 

 

 

 

 

 Yusuf ALTINSOY / Türk Dili ve Edb. Öğrt.            www.edebiyatname.com

 

 

Ziyaretçiler

3076761
Bugün
Dün
Bu Hafta
Geçen Hafta
Bu Ay
Geçen Ay
Toplam
310
4764
15493
3034328
84585
108050
3076761

İP'niz: 54.162.241.40
Server Time: 2017-11-23 05:14:01

Arama