EDEBİYATNAME

Türk Dili ve Edebiyatı Kaynak Sitesi

TÜRKÇE TESTLER

EDEBİYAT TESTLERİ

SİTE İÇİ ARAMA

ÜNSÜZ BENZEŞMESİ (SERTLEŞMESİ)

 

  

ÜNSÜZ BENZEŞMESİ (ÜNSÜZ SERTLEŞMESİ)

        Türkçede sonu sert ünsüzlerden (f,s,t,k,ç,ş,h,p)  biriyle biten bir sözcüğe “c,d,g” yumuşak ünsüzlerinden biriyle başlayan bir ek getirildiğinde, bu eklerin başındaki “c” sesi “ç” sesine,   “d” sesi “t” sesine, “g” sesi ise “k” sesine dönüşür. Bu olaya ünsüz benzeşmesi (sertleşmesi) adı verilir. 

 

 

“c” ile başlayan ekler

“d” ile başlayan ekler

“g” ile başlayan ekler

-ce,-ci, -cek, -cik, -cil, -cağız

-de, -den, -di, -dik, -daş, -dır

-ge, -gi, -gıç, -gaç, -gen, -gin

 

  Örnek:  

   * ağaç+dan= ağaçtan 

   * meslek+daş= meslektaş 

   * simit+ci= simitçi

   * kitap+cık= kitapçık 

   * kes+gin= keskin

   * giriş+gen= girişken 

   * Türk+ce= Türkçe 

   * baş+gan= başkan 

 

NOT 1: Ünsüz sertleşmesi kuralına aykırı bir şekilde yazılan sözcüklerde yazım yanlışı vardır. 

  Örnek:  

   * Arap+ca= Arapca (yanlış) 

   * Arap+ca= Arapça (doğru) 

 

   * beş+den= beşden (yanlış)

   * beş+den= beşten (doğru) 

 

NOT 2:Sonu sert ünsüzle(f,s,t,k,ç,ş,h,p) biten bir özel isim veya sayı bildiren sözcüğe “c,d,g” ile başlayan bir ek getirildiğinde bu ekler uyuma girerek “ç,t,k” ya dönüşür.  

  Örnek:  

   * Gaziantep+de= Gaziantep’te 

   * Uşak+dan= Uşak’tan 

   * 1943+de= 1943’te 

   * 1975+den= 1975’ten 

 

NOT 3:Bağlaç olan “de” Türkçe kural gereği asla “ta, te” şekline dönüşmez.  Ayrı yazılır. 

Örnek:  

   * Toplantıya Yusuf da katıldı. 

   * Sınavdan Ahmet de düşük almış. 

 

NOT 4:Türkçede ünsüzlerin benzeşmesi kuralına aykırı bir şekilde kullanılan sözcükler de vardır. 

Örnek:  

   * beş+gen= beşgen (Doğru 

   * beş+gen= beşken (Yanlış 

 

   * üç+gen= üçgen (Doğru 

   * üç+gen= üçken (Yanlış) 

 

   * çocuk+cağız= çocukcağız (Doğru 

   * çocuk+cağız= çocukçağız (Yanlış)

 

 

 

Yusuf ALTINSOY / Türk Dili ve Edb. Öğrt.              www.edebiyatname.com          

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ziyaretçiler

4338793
Bugün
Dün
Bu Hafta
Geçen Hafta
Bu Ay
Geçen Ay
Toplam
1530
4694
24109
4289056
74227
87803
4338793

İP'niz: 54.162.133.222
Server Time: 2018-10-19 10:14:30

Arama