EDEBİYATNAME

Türk Dili ve Edebiyatı Kaynak Sitesi

TÜRKÇE TESTLER

EDEBİYAT TESTLERİ

SİTE İÇİ ARAMA

ÜNSÜZ YUMUŞAMASI

 

 

ÜNSÜZ YUMUŞAMASI 

       Türkçede “p,ç,t,k” sert ünsüzlerinden biriyle biten bir sözcüğe, ünlüyle başlayan bir ek veya sözcük getirildiğinde bu sert ünsüzler yumuşayarak “b,c,d,g,ğ” yumuşak ünsüzlerine dönüşürler. Bu ses olayına ünsüz yumuşaması adı verilir. 

 

Ünsüzün ilk hali

Ünsüzün yumuşamış hali

-p

-b

-c

-t

-d

-k

-g, -ğ

 

Örnek: 

   * bebek+in = bebeğin 

   * kitap+a = kitaba 

   * kağıt+a = kağıda 

   * sevinç+im = sevincim 

   * yatak+ın = yatağın 

   * ağaç+a = ağaca 

   * kayıp+etmek = kaybetmek 

   * kayıt+olmak = kaydolmak 

 

Ünsüz Yumuşamasıyla İlgili Kurallar : 

a) Bazı Türkçe ve Türkçeye girmiş yabancı kökenli sözcüklerde ünsüz yumuşaması görülmez. 

Örnek:  

   * hukuk+u = hukuku 

   * millet+in = milletin 

   * cumhuriyet+e = cumhuriyete 

   * konut+u = konutu 

   * taşıt+ım = taşıtım 

   * barikat+ı = barikatı

 

b) Türkçede tek heceli sözcüklerde genellikle ünsüz yumuşaması görülmez. 

Örnek:  

   * saç+ı = saçı 

   * ip+in = ipin 

   * at+a = ata 

   * kırk+a = kırka 

   * kaç+ı = kaçı 

   * Türk+ün = Türkün 

 

c)     Özel adların sonlarında bulunan “p,ç,t,k” sert ünsüzleri yazılışta asla yumuşatılmaz. Ancak bu sözcükler telaffuz edilirken sözcük sonundaki sert ünsüzlerde yumuşama görülür. 

Örnek:  

   * Gaziantep+e =Gaziantep’e (okunuşta “Gazianteb’e”) 

   * Mehmet+in =Mehmet’in (okunuşta “Mehmed’in”) 

   * İzmit+im =İzmit’im (okunuşta “İzmid’im”) 

   * Tarık+a =Tarık’a (okunuşta “Tarığ’a”) 

 

d)     Ünsüz yumuşaması sadece sözcük kökünde meydana gelmez. Kök üzerine getirilen eklerde de ünsüz yumuşaması olayı görülür. 

Örnek:  

   * sev+dik+im = sevdiğim 

   * düş+dik+in =düştüğün 

   * sök+dik+i =söktüğü 

  

 

Yusuf ALTINSOY / Türk Dili ve Edb. Öğrt.                     www.edebiyatname.com    

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ziyaretçiler

4332242
Bugün
Dün
Bu Hafta
Geçen Hafta
Bu Ay
Geçen Ay
Toplam
4489
4475
17558
4289056
67676
87803
4332242

İP'niz: 54.161.100.24
Server Time: 2018-10-17 20:46:24

Arama