EDEBİYATNAME

Paylaşmak yücelmektir...

TÜRKÇE TESTLER

EDEBİYAT TESTLERİ

SİTE İÇİ ARAMA

1) İLAHİ

 

İLAHİ

 

*  Allah aşkını konu edinen, aşkların en büyüğünün Allah aşkı olduğunu anlatan, Allah’ı öven, ona yalvarmak için yazılan ve söylenen şiirlerdir.

*  İlahi sözcüğü Arapça kökenli bir kelimedir.

*  Allah’ı öven ve O’na inanmanın gerekliliğini anlatan ilahilerde belirli bir tarikata ait izler bulunmaz. İlahiler tüm tarikatları kapsayan bir Allah inancını yansıtır.

*  İlahiler kutsal metin sayılan şiirlerden oluştukları için her dinin kendine özgü bir ilahisi vardır ve bu ilahiler mensubu olduğu dinin bakış açısını yansıtır. O dinin Tanrısını ve tanrısal kavramlarını överler. İlahiler çok eski zamanlardan bu yana birçok dinde din eğitiminin önemli bir parçası olarak karşımıza çıkar.

*  İlahiler kendine özgü bir ezgiyle okunur.

*  İlâhî, yedili, sekizli ve on birli hece ölçüsüyle yazılır.

*  İlahilerde dörtlük sayısı 3-7 arasındadır.

*  Kafiye düzeni koşmaya benzer: abab cccb dddb...  İlk dörtlüğün uyak düzeni xbxb ya da aaab şeklinde de olabilir. Semai şeklinde yazılmış ilahiler de bulunmaktadır.

*  Hem hece ölçüsüyle hem de aruz ölçüsüyle yazılmış ilahiler bulunmaktadır.

*  İlahilerin genellikle son dörtlüklerinde şairin mahlası geçer.

*  İlahiler didaktik yani öğretici metinler oldukları için halkın anlayacağı sade bir dille yazılmışlardır. Dini eserler oldukları için dine ait kelimelerin yani Arapça kelimelerin sıkça kullanıldığı görülür.

*  İlâhîleriyle en çok Yunus Emre (XIII. yy.) ünlenmiştir. Eşrefoğlu Rumi, Niyazi-i Mısri, Aziz Mahmut Hüdai, Yunus Emre’nin etkisinde kalarak ilahiler yazmışlardır.

*  İlâhîler tarikatlara göre türlü adlar alır: Mevlevîlerde âyin, Bektaşîlerde nefes, Alevilerde deme (deyiş, deme), diğer tarikatlarda de cumhur ya da ilâhî denir.

*  Deme, Alevî şairlerine aittir. Bestelenir. 8’li kalıpla söylenir.

*  İlahilerin giriş bölümüne zemin, gelişme ve sonuç bölümüne miyan denir. Bu ikisinin arasında nakarat bölümleri bulunur.

*  İlahilere bir müzik parçası olarak bakıldığında “zemin-nakarat-meyan-nakarat” sistemindeki bir kalıba uyarlar.

*  Toplu halde seslendirilmek için bestelenmiş ilahiler "cumhur ilahi" diye bilinir.

*  Solo ilahilerde koronun söylediği parçaya "cumhur" adı verilir.

*  İlahiler okundukları yer ve zamana göre “cami ilahisi, tekke ilahisi, mektep ilahisi, ramazan ve muharrem ilahisi, Mekke ilahisi, Kadir Gecesi ilahisi” gibi adlarla anılır.

 

  

ÖRNEK

  

         İLAHİ

Biz dünyadan gider olduk          ---a

Kalanlara selam olsun                ---b

Bizim için hayır dua edenlere    ---c

Kılanlara selam olsun                ---b

 

Azrail alır canımız                  ---d

Kurur damarda kanımız          ---d

Yuyacağın kefenimiz              ---d

Saranlara selam olsun             ---b

 

 

 

Yusuf ALTINSOY  /  Türk Dili ve Edb. Öğrt.                     www.edebiyatname.com

 

 

 

Ziyaretçiler

2290813
Bugün
Dün
Bu Hafta
Geçen Hafta
Bu Ay
Geçen Ay
Toplam
2888
2512
28445
2236917
65367
119037
2290813

İP'niz: 54.204.106.194
Server Time: 2017-02-19 16:34:30

Arama

Aksaray'da Hava

Weather data OK.
Aksaray
8 °C