EDEBİYATNAME

Paylaşmak yücelmektir...

TÜRKÇE TESTLER

EDEBİYAT TESTLERİ

SİTE İÇİ ARAMA

- DADALOĞLU (1785?-1868?)

*Dadaloğlu Anadolu'nun halk şiiri geleneğine damgasını vurmuş en önemli sanatçılardan biridir.

*Doğum ve ölüm tarihleri hakkında kesin bir bilgi olmamakla beraber eldeki kaynaklar 1785’te doğduğunu, 1868’de öldüğünü göstermektedir. Dadaloğlu'nun konargöçer olması bazı bilgilere ulaşılmasına engel olmuştur.

 

*Asıl adı Veli olan ve Türkmen-Avşar aşıklarının önde gelenlerinden biri olan Dadaloğlu, Kul Mustafa mahlasını da kullanan Aşık Musa’nın oğludur. Annesi Veli'yi doğururken ölmüştür.

*Şiirlerinde genellikle "Dadaloğlu", bazen de "Dadal" mahlasını kullanmıştır.

*Dadaloğlu, Güney illerinde dolaşan ve Toros dağlarında Erdemli, Kozan, Erzin, Payas yörelerinde yaşayan göçebe Türkmenlerin Avşar boyundandır.

*Baba Âşık Musa oğlunun okuryazar olmasını istemiş, yaylaya gelen imamlardan ders almasını sağlamıştır. Bir süre imamlık da yaptığı söylenen Dadaloğlu, oba beyinin yanından ayırmadığı yazmanı, kavga günlerinde savaşa gireceklere moral veren destancısı olmuştur. Aşiretler arası çatışmalarda, ya da Osmanlılarla çatışmalarda, hep savaş alanındaysa da, savaşın içinde değildir. Avşarlar onu da tıpkı beylerini korudukları gibi onu korumuşlar, savaşın dışında tutmaya özen göstermişlerdir.

*Daha çok Gavurdağı ve Ahır Dağı yörelerinde yaşayan Dadaloğlu, Çukurova, Toroslar ve Orta Anadolu'yu dolaşmıştır.

*Şiirlerinde göçerlik koşullarını, döneminde orta Anadolu’da hüküm süren aşiret kavgaları ve aşiretlerin Osmanlı Devleti ile savaşlarını duru ve yalın bir dille yansıttı.

*Dili Anadolu Türkmen boylarının kullandığı halk Türkçesidir.

*Osmanlı Devleti'nin göçebe yaşayan Avşar, Karsantı, Sırkıntı, Bozdoğan, Kırıntı, Berber, Menemenci gibi Türkmen aşiretlerini yerleşik hayata geçirmek için verdiği uğraş ve bu uğraşa karşı yer yer başkaldırılar ve çatışmalar Dadaloğlu’nun şiirlerinin ana konusunu oluşturmuştur.

*Dadaloğlu'nun şiirleri, yerleşik yaşama geçmek istemeyen Türkmen aşiretlerinin çığlığı ve sözlü tarihi sayılabilir.

*Dadaloğlu, asıl ününü kavga türküleri ile yapsa da duygu ve aşk konularını da aynı başarıyla şiirlerinde işlemiştir.

*Dadaloğlu’nun, kent yaşamından uzak kaldığı için şiirlerinde genellikle göçebelik ortamını yansıtması veyine kentten uzak kalması nedeniyle divan şiirine pek itibar etmemesionu 19'uncu yüzyıl halk ozanlarından ayırır.

*Dadaloğlu, Karacaoğlan'ın aşk ve doğa şiirlerindeki üstün yeteneği ile Köroğlu'nun yiğit ve kavgacı anlatımını birleştirir.

*Dadaloğlu'nun şiirlerindeki güzeller düşsel değil içimizden birileridir.

*Semai, varsağı, koşma, destan da yazmakla beraber, asıl kişiliğini türkülerinde gösterir.

*Dadaloğlu’nun şiirleri konu ve içerik bakımından üç bölümde incelenebilir: 1) Kavga, Kahramanlık ve İskân İle İlgili Şiirleri, 2) Yurt Güzellemeleri ve Sosyal Konulan İçeren Şiirleri, 3) Sevda Şiirleri

*Tabiat ve sevgi şiirlerinde güzelliğe tutkusunu, kavga şiirlerinde göçerlikten yerleşik düzene geçerken yaşanan acıları, duyulan tepkileri yalın duygulu ve vurgulu bir dille anlatır.

*Dadaloğlu'nun yüz otuz kadar şiiri sözlü kaynaklardan derlenerek günümüze kadar ulaşmıştır. Bu derlemeleri Cahit Öztelli, Taha Toros, Haşim Nezihi Okay, Ahmet Z. Özdemir ile Saim Sakaoğlu gibi araştırmacılar yayınlamıştır.

 

 

 

Yusuf ALTINSOY / Türk Dli ve Edb. Öğrt.                                    www.edebiyatname.com

Ziyaretçiler

3076838
Bugün
Dün
Bu Hafta
Geçen Hafta
Bu Ay
Geçen Ay
Toplam
387
4764
15570
3034328
84662
108050
3076838

İP'niz: 54.162.241.40
Server Time: 2017-11-23 05:28:34

Arama