EDEBİYATNAME

Paylaşmak yücelmektir...

TÜRKÇE TESTLER

EDEBİYAT TESTLERİ

SİTE İÇİ ARAMA

a) Ek Vurgusu

 

 a. Ek vurgusu

 

        Ekler, genel olarak, sözcük sonundaki vurguları kendi üzerlerine çekerler. Ancak, bazı eklerde de vurgu kendilerinden önceki heceye kayar.

 

       Ek vurgusunda dikkat edilecek başlıca hususlar:

 

1) “-leyinekinin kullanıldığı kelimelerde vurgu, ekten önceki hecededir.

ÖRNEK:

    *  sabahleyin,

    *  akşamleyin

 

2) -gilekinin kullanıldığı kelimelerde vurgu, ekten önceki hecededir.

ÖRNEK:

    *  annemgil

    *  babamgil

    *  Ayşegil

 

3) -ca / -ce” eşitlik ekinin kullanıldığı kelimelerde vurgu, ekten önceki hecededir.

ÖRNEK:

    *  sizce

    *  yükçe

    *  müdürlüğümüzce

    *  yüzlerce

    *  toplumca

    *  delice

    *  insanca

 

4) -ma / -me” olumsuzluk ekini almış kelimelerde vurgu bu ekten önceki hecededir

ÖRNEK:

    *  silmedi

    *  geçmemiş

    *  gitmiyor

   

5) -mı / -mi” soru ekinin kullanıldığı kelimelerde vurgu, ekten önceki hecededir.

ÖRNEK:

    *  gitti mi?

    *  çarşıda mı?

 

6) Ek fiil ekleri (“-di, -miş, -dir, -se” ve geniş zaman eki “-dır”)nin kullanıldığı kelimelerde vurgu, ekten önceki hecededir.

ÖRNEK:

    *  tembeldir

    *  senindi

    *  sevseymiş

    *  kaçmışsa

    *  bekleyecekti

    *  çamurdu

    *  temizlemeyecekmiş

    *  satarsa

 

7) Şahıs eklerinin kullanıldığı kelimelerde vurgu, ekten önceki hecededir. Fakat 3. şahıs emir eklerinin kullanıldığı kelimeler bu kuralın dışındadır.

ÖRNEK:

    *  silerim,

    *  kaçacaksın

    *  gelmişler

 

8) “-cik” küçültme eki almış sözcüklerde vurgu ilk hecedir.          

ÖRNEK:

    *  çücük

    *  daracık

    *  incecik

 

9) Sözcüklere getirilen ilearaç, birliktelik durumu ekinin ekleşmesinden kaynaklanan“-(y)la, -(y)leekinin kullanıldığı kelimelerde vurgu, ekten önceki hecededir.

ÖRNEK:

    *  babamla

    *  kuzenimle

    *  otobüsle

    *  elimle

    *  kitapla

    *  arabayla 

    *  komşularla

 

 

10) ikensözünün ekleşmesinden kaynaklanan-kenekinin kullanıldığı kelimelerde vurgu, ekten önceki hecededir.

ÖRNEK:

    *  dövecekken

    *  gitmiyorken

    *  beklerken

 

11) “p,r,s,m” eklerinden birini alarak pekiştirme yapan kelimelerde pekiştirme ekleri vurguludur.

ÖRNEK:

    *  Dümdüz

    *  Sapsarı

    *  Masmavi

    *  Upuzun

 

12) Cümlelerdeki “de” bağlacı vurguyu üzerine almaz. Bu cümlelerde vurgu “de” bağlacından önceki sözcüğün son hecesindedir.

ÖRNEK:

    *  Bu toplantıya kitabı da getirmeyi unutma.

    *  Yarışmada bizim de adımız geçiyor.

 

13) Cümlelerdeki “ki” bağlacı vurguyu üzerine almaz. Bu cümlelerde vurgu “ki” bağlacından önceki sözcüğün son hecesindedir.

ÖRNEK:

    *  Buraya kadar geldi ki sana çok değer veriyor.

    *  Bilgisayar ki evimizin en çok kullanılan eşyasıdır.

 

14) Zaman bildiren sözcüklere gelerek kalıplaşan “-n” zarf eki, vurguyu üzerine almayıp kendisinden önceki heceye atar.

ÖRNEK:

    *  şın

    *  yazın

    *  zün

 

15) Fiillere getirilen “-yor  şimdiki zaman eki vurguyu üzerine almayıp kendisinden önceki heceye kaydırır.

ÖRNEK:

    *  vuruyor

    *  sayor

    *  yorum

    *  uçuyorsun

 

16) Fiillere “-madanzarffiil ekivurguyu üzerine almayıp kendisinden önceki heceye kaydırır.

ÖRNEK:

    *  bölmeden

    *  rmadan

    *  silmeden

    *  oynamadan

 

17) “-ca, -ce” ekleri getirilerek oluşturulan dil adlarında vurgu  “-ca, -ce” ekinden önceki hecede olur.

ÖRNEK:

    *  Türkçe

    *  Rusça

    *  Almanca

    *  Arapça

    *  Fransızca.

 

 

 

 

Yusuf ALTINSOY / Türk Dili ve Edebiyatı Öğrt.              www.edebiyatname.com

 

 

 

 

Ziyaretçiler

3165302
Bugün
Dün
Bu Hafta
Geçen Hafta
Bu Ay
Geçen Ay
Toplam
598
5881
24434
3110527
61196
111930
3165302

İP'niz: 54.91.171.137
Server Time: 2017-12-15 04:38:58

Arama